Jak wygląda mieszkanie komunalne? Standard i wyposażenie

Mieszkanie komunalne to lokal należący do gminy, wynajmowany na podstawie umowy najmu, o podstawowym standardzie: ma podłączoną wodę, prąd i kanalizację, często gaz, ogrzewanie oraz kuchnię i łazienkę z podstawowymi instalacjami, ale zwykle nie ma mebli ani sprzętu AGD. Typowe mieszkanie komunalne dla rodziny ma około 40-60 m², a jego stan zależy przede wszystkim od wieku budynku i od tego, czy gmina modernizuje swoje zasoby. W środku częściej zastaniesz skromne, funkcjonalne wnętrze niż wykończenie jak w nowym mieszkaniu z rynku.

• Jak wygląda mieszkanie komunalne w środku?
• Co jest w wyposażeniu mieszkania komunalnego, a czego nie ma?
• Ile metrów ma mieszkanie komunalne?
• Od czego zależy stan techniczny mieszkania komunalnego?
• Czy mieszkanie komunalne trzeba remontować po przydziale?
• Jak sprawdzić mieszkanie komunalne przed podpisaniem umowy najmu?
• Na czym polega mieszkanie komunalne?
• Ile trzeba zarabiać, żeby dostać mieszkanie komunalne?
• Co jest lepsze: mieszkanie socjalne czy komunalne?
• Jak długo można mieszkać w mieszkaniu komunalnym?

Jak wygląda mieszkanie komunalne w środku?

Wnętrze mieszkania komunalnego jest zazwyczaj proste i funkcjonalne: pomalowane ściany, podłogi z paneli, desek lub linoleum, kuchnia ze zlewem i kuchenką oraz łazienka z wanną lub prysznicem. Standard mieszkania komunalnego nie jest luksusowy, ale z reguły jest wyższy niż w lokalach socjalnych.

Wiele lokali komunalnych znajduje się w starszych budynkach, często z lat 60.-80. XX wieku, z typowymi dla tamtego okresu układami pomieszczeń i materiałami. Ściany nośne bywają ceglane, a stropy betonowe. W wielu starszych blokach komunalnych mieszkania nie mają balkonów.

Ściany, podłogi i okna w mieszkaniu komunalnym

Wykończenie mieszkania komunalnego jest skromne: tynk i farba emulsyjna na ścianach, panele, deski lub linoleum na podłodze, sufity często z widocznymi łączeniami. Okna PCV spotyka się głównie w nowszych budynkach albo tam, gdzie gmina wymieniła stolarkę. W lokalach bez modernizacji ściany i podłogi mogą wymagać odświeżenia już przy wprowadzeniu.

Kuchnia i łazienka w lokalu komunalnym

Kuchnia w mieszkaniu komunalnym ma zwykle szafki, zlewozmywak i kuchenkę gazową lub elektryczną, a w nowszych budynkach zdarza się płyta indukcyjna zamiast gazu. Łazienka to sanitariat z wanną lub prysznicem i prostą armaturą. Lodówkę, pralkę i pozostałe AGD najemca kupuje sam.

Co jest w wyposażeniu mieszkania komunalnego, a czego nie ma?

Gmina zapewnia w mieszkaniu komunalnym instalacje i podstawowe wyposażenie stałe, a meble i sprzęt AGD najemca kupuje we własnym zakresie. Lokal komunalny jest przekazywany pusty, bez wyposażenia ruchomego.

Instalacje i ogrzewanie w mieszkaniu komunalnym

Podstawą wyposażenia mieszkania komunalnego są przyłącza: woda, prąd, kanalizacja i gaz. Ogrzewanie bywa centralne albo indywidualne, a w starszych budynkach może to być ogrzewanie piecowe. Ciepła woda w części lokali pochodzi z bojlera lub piecyka, a wymianę powietrza zapewnia zwykle wentylacja grawitacyjna.

Niesprawna instalacja gazowa, piec lub niedrożna wentylacja mogą zagrażać zdrowiu i życiu, dlatego przed wprowadzeniem się sprawdź stan tych elementów i od razu zgłaszaj usterki zarządcy. Urządzenia gazowe i nowe AGD podłączaj zgodnie z wymaganiami zarządcy, z pomocą osoby z odpowiednimi uprawnieniami.

Ile metrów ma mieszkanie komunalne?

Typowe mieszkanie komunalne ma około 40-60 m², choć gminy mają w zasobie lokale od małych kawalerek po mieszkania z kilkoma pokojami. Według ustawy o ochronie praw lokatorów na jedną osobę nie powinno przypadać mniej niż 10 m² łącznej powierzchni pokoi.

Przy tej zasadzie 4-osobowej rodzinie powinno przypadać co najmniej 40 m² samej powierzchni pokoi (4 × 10 m²), bez kuchni, łazienki i przedpokoju. Wielkość proponowanego lokalu zależy jednak od tego, jakimi mieszkaniami gmina dysponuje. Więcej o metrażu dla większej rodziny przeczytasz w tekście o tym, jakie mieszkanie komunalne przysługuje 4-osobowej rodzinie.

Od czego zależy stan techniczny mieszkania komunalnego?

Stan techniczny mieszkania komunalnego zależy głównie od wieku budynku, lokalizacji oraz od tego, czy gmina remontuje i modernizuje swoje zasoby. Dlatego w jednym mieście można dostać zarówno odnowiony lokal, jak i mieszkanie z zużytymi instalacjami.

Zróżnicowanie wynika też z pochodzenia zasobu. Część mieszkań komunalnych gminy otrzymały w ramach komunalizacji mienia po transformacji ustrojowej, część wybudowały na własny koszt, a część kupiły od prywatnych inwestorów. Im starszy budynek i im dawniej był remontowany, tym większe ryzyko usterek.

Najczęstsze wady mieszkań komunalnych

• zacieki, ślady wilgoci i zużyte instalacje w budynkach bez modernizacji,
• ciasnota w mniejszych lokalach, zwłaszcza przy większej liczbie domowników,
• brak windy w części starszych budynków,
• brak balkonu w wielu starszych blokach,
• ogrzewanie piecowe w części starszych budynków,
• proste wykończenie, które często trzeba odświeżyć na własną rękę.

Dlaczego część lokali komunalnych jest w słabym stanie?

Najwyższa Izba Kontroli w raporcie z 2013 roku oceniła, że większość samorządów gospodaruje mieszkaniami komunalnymi nieracjonalnie i chaotycznie, a w 60% gmin brakuje przejrzystych zasad przyznawania lokali. Samorządom zarzuca się też, że stawki czynszu bywają tak niskie, że nie pozwalają utrzymać lokali w dobrym stanie technicznym. Raport opisuje sytuację sprzed ponad dekady, więc stan zasobu w konkretnej gminie trzeba sprawdzić na miejscu.

Czynsz a standard mieszkania komunalnego

Czynsz w mieszkaniu komunalnym jest znacznie niższy niż przy najmie rynkowym, bo celem gminy nie jest zysk, tylko pomoc mieszkaniowa. Niska stawka to główny powód, dla którego ludzie starają się o lokal komunalny, nawet jeśli jego standard nie jest wysoki. Stawki różnią się między gminami, a do czynszu dochodzą opłaty za media zależne od zużycia, dlatego aktualne kwoty sprawdzisz w zarządzie lokali lub urzędzie swojej gminy.

Czy mieszkanie komunalne trzeba remontować po przydziale?

Mieszkanie komunalne może wymagać remontu po przydziale: najemcy często sami malują ściany, układają podłogi i odświeżają wnętrze. Meble i urządzenia najemca wnosi bez ograniczeń, ale zmiany konstrukcyjne wymagają zgody gminy jako właściciela lokalu.

Zanim zaczniesz prace, ustal, które naprawy należą do gminy, a które do Ciebie. Opisujemy to w tekście o tym, kto remontuje mieszkanie komunalne. Przy szerszym zakresie prac w stolicy można też sprawdzić, jak przebiegają remonty w Warszawie kompleksowe mieszkania, a plan prac uzgodnić z zarządcą przed ich rozpoczęciem.

Jak sprawdzić mieszkanie komunalne przed podpisaniem umowy najmu?

Mieszkanie komunalne najlepiej obejrzeć przed podpisaniem umowy i wpisać wszystkie usterki do protokołu zdawczo-odbiorczego, bo ten dokument pokazuje, w jakim stanie przejmujesz lokal. Podpisanie umowy najmu jest ostatnim etapem procedury przydziału, więc to ostatni moment na spokojne oględziny.

1. Obejrzyj lokal z przedstawicielem zarządcy przed podpisaniem umowy.
2. Ustal wiek budynku i zapytaj o ostatnie remonty oraz modernizacje.
3. Odkręć krany, spuść wodę w spłuczce, włącz światło w każdym pomieszczeniu i sprawdź gniazdka.
4. Zapytaj, kiedy wymieniano piec, piecyk gazowy lub bojler, i poproś o informację o przeglądach.
5. Obejrzyj widoczne rury, zwłaszcza pod zlewem, pod kątem korozji i przecieków.
6. Poszukaj zacieków, pleśni i śladów wilgoci w łazience i narożnikach ścian.
7. Sprawdź, czy działa wentylacja w kuchni i łazience.
8. Każdą usterkę wpisz do protokołu i udokumentuj zdjęciami.

Protokół i zdjęcia pomogą później ustalić, czy dana usterka istniała przed wprowadzeniem się.

Na czym polega mieszkanie komunalne?

Mieszkanie komunalne polega na tym, że gmina wynajmuje lokal ze swojego zasobu mieszkaniowego osobie spełniającej kryteria z uchwały rady gminy, a najemca płaci czynsz niższy od rynkowego. Lokal przez cały czas należy do gminy, a najemca korzysta z niego na podstawie umowy najmu i nie staje się właścicielem.

Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców jest jednym z ustawowych zadań własnych gminy. Mieszkania komunalne są przeznaczone przede wszystkim dla osób, którym nie przysługuje lokal socjalny, ale mają zbyt niskie dochody, by wynająć mieszkanie na wolnym rynku.

Ile trzeba zarabiać, żeby dostać mieszkanie komunalne?

Nie ma jednej kwoty dla całej Polski: każda gmina sama ustala w uchwale kryterium dochodowe, którego nie można przekroczyć. Oprócz dochodu gminy wymagają zwykle stałego pobytu na ich terenie i braku prawa własności do innego lokalu. Szczegóły progów opisujemy w tekście o tym, jakie dochody uprawniają do mieszkania komunalnego.

W Warszawie trzeba na przykład łącznie spełnić 4 warunki: mieć w mieście miejsce stałego pobytu, wykazać, że dochód z ostatnich 12 miesięcy nie przekracza ustalonej wartości, że obecne warunki mieszkaniowe uzasadniają ich poprawę oraz że nie można samodzielnie zabezpieczyć potrzeb mieszkaniowych.

Kto ma pierwszeństwo i jak długo czeka się na lokal komunalny?

Gmina prowadzi listy oczekujących i daje pierwszeństwo osobom w szczególnie trudnej sytuacji, np. rodzinom z dziećmi, osobom z niepełnosprawnościami i seniorom. Bierze też pod uwagę dotychczasowe warunki mieszkaniowe wnioskodawcy i osób zgłoszonych do wspólnego zamieszkania. Na przydział czeka się od kilku miesięcy do kilku lat, a według szacunków rocznie mieszkanie otrzymuje tylko około 16% oczekujących.

Do wniosku dołącza się oświadczenia i dokumenty o dochodach wszystkich osób zgłoszonych do wspólnego zamieszkania oraz o ich tytułach prawnych do lokali. Odmowa złożenia tych dokumentów może być podstawą do odrzucenia wniosku.

Co jest lepsze: mieszkanie socjalne czy komunalne?

Pod względem standardu i stabilności lepsze jest zwykle mieszkanie komunalne: ma z reguły wyższy standard niż lokal socjalny i jest rozwiązaniem długoterminowym. Lokal socjalny to forma bardziej ograniczona, przeznaczona głównie dla osób zagrożonych bezdomnością lub eksmisją, więc o rodzaju lokalu decyduje sytuacja wnioskodawcy, a nie jego wybór.

Porównanie wnętrz znajdziesz w tekście o tym, jak wygląda mieszkanie socjalne.

Jak długo można mieszkać w mieszkaniu komunalnym?

W mieszkaniu komunalnym mieszka się tak długo, jak obowiązuje umowa najmu zawarta z gminą, bo najem komunalny jest pomyślany jako rozwiązanie długoterminowe. Najem nie daje jednak własności, a podnajmowanie lokalu komunalnego innym osobom jest traktowane jako nadużycie.

Wykup mieszkania komunalnego

Najem mieszkania komunalnego może z czasem prowadzić do wykupu lokalu, a sprzedaż może odbywać się z bonifikatą. Warunki wykupu, w tym wymagany okres najmu i wysokość bonifikaty, trzeba sprawdzić w przepisach własnej gminy.

Dziedziczenie najmu mieszkania komunalnego

Prawo najmu mieszkania komunalnego nie przechodzi automatycznie na każdego spadkobiercę. Gmina sprawdza, czy osoba chcąca kontynuować najem faktycznie mieszkała w lokalu oraz czy spełnia kryteria, m.in. dochodowe i dotyczące braku innej nieruchomości.